Szko³a zawsze by³a i nadal jest jednym ze stra¿ników tradycji i istniej¹cych dóbr kultury. Wprowadza w œwiat wartoœci, przekazuje i popularyzuje osi¹gniêcia nauki, dostarcza coraz bardziej pog³êbion¹ wiedzê, upowszechnia dorobek kultury. Jednoczeœnie pe³ni wa¿ne funkcje wychowawcze. Realizuj¹c je, uczy wzorów zachowañ, komunikacji spo³ecznej, kszta³towania relacji interpersonalnych i korzystania z m¹droœci ¿yciowej uznanych autorytetów. W naszych czasach musi jednak sprostaæ równie¿ wielu nowym wyzwaniom, wynikaj¹cym z wszechobecnej gwa³townej zmiany. Zbiór prezentowanych w niniejszej publikacji tekstów przybli¿a niektóre zagadnienia charakterystyczne dla sytuacji, w której funkcjonuje wspó³czesna szko³a. Ukazuje wyzwania, z którymi siê mierzy i którym powinna sprostaæ. Zarysowuje przemiany modelu wspó³czesnej szko³y i mechanizmy, które mog¹ umo¿liwiæ jej wywi¹zanie siê z narastaj¹cych zadañ.

W niniejszym tomie zosta³y przedstawione artyku³y dotycz¹ce wybranych problemów kszta³cenia i wychowania w zmieniaj¹cym siê spo³eczeñstwie. Poszczególni autorzy snuj¹ swoje rozwa¿ania na temat dziecka i jego œwiata g³ównie w kontekœcie rodziny, przedszkola i szko³y. Wœród nich s¹ zarówno znani badacze, jak i m³odzi, bêd¹cy na progu rozwoju naukowego. £¹czy ich pasja na rzecz wzbogacania teorii i praktyki pedagogicznej wobec wyzwañ wspó³czesnoœci i przysz³oœci. Ze wzglêdu na doœwiadczenie i warsztat badawczy autorów zakres podejmowanej problematyki, jej ujêcie i przedstawienie z pewnoœci¹ bêd¹ interesuj¹ce dla szerokiego grona czytelników. Prezentowany tom otwieraj¹ cztery artyku³y wprowadzaj¹ce do zasygnalizowanej w tytule problematyki. Pierwszy to artyku³ prof. Bogus³awa Œliwerskiego, w którego tytule autor zawar³ pytanie: Pedagogika dziecka w stanie zagro¿enia? Kolejny artyku³ wyszed³ spod pióra prof. Jolanty Zwiernik, a dotyczy nauczyciela wobec niejednoznacznoœci kategorii ";dziecko". W nastêpnym tekœcie prof. Bo¿ena Matyjas podjê³a zagadnienie zwi¹zane z obliczem dzieciñstwa we wspó³czesnych rodzinach polskich. Natomiast g³ównym przedmiotem rozwa¿añ prof. Jadwigi Izdebskiej jest dziecko i jego dzieciñstwo w rodzinie dysfunkcyjnej oraz wynikaj¹ce z tego wyzwania dla edukacji szkolnej. W kolejnych artyku³ach mo¿emy dostrzec doœæ szerokie spektrum problemów pedagogicznych, bêd¹cych przedmiotem zainteresowañ badawczych ich autorów. S¹ wœród nich tak¿e takie, w których autorzy odnosz¹ siê do wybranych zagadnieñ natury ogólnej, wynikaj¹cych z za³o¿eñ reformy systemu edukacyjnego. Dominuj¹ artyku³y poruszaj¹ce dan¹ tematykê w kontekœcie okreœlonej grupy wiekowej i œrodowiska. Warto zwróciæ uwagê, ¿e obok tekstów autorów polskich zamieszczono równie¿ artyku³y nauczycieli akademickich z kilku oœrodków zagranicznych, wydrukowane w jêzykach, w jakich z³o¿ono je do publikacji. Bo¿ena Muchacka Krzysztof Kraszewski

Prezentowana ksi¹¿ka obejmuje zarys koncepcji scholiologii, czyli nauki o szkole. Studium sk³ada siê z dwóch czêœci. Pierwsza obejmuje koncepcje scholiologii na tle historii szko³y i szkolnictwa oraz wspó³czesnych teorii i zmian edukacyjnych w systemie szkolnym. W drugiej czêœci - na podstawie dostêpnych Ÿróde³ i tekstów -; przeprowadzono syntetyczn¹ analizê wzajemnych relacji miêdzy scholiologii¹ a podstawowymi dyscyplinami naukowymi zwi¹zanymi ze szko³¹ i szkolnictwem. Ukazano istotn¹ rolê takich dziedzin nauki, jak filozofia, psychologia, socjologia, pedagogika ³¹cznie z dydaktyk¹ i innymi subdyscyplinami (w tym mediami), nauk¹ o organizacji, zarz¹dzaniu i ekonomice edukacji oraz prawem szkolnym. Autor wzi¹³ tak¿e pod uwagê architekturê i ergonomiê -; dyscypliny bardzo wa¿ne dla funkcjonowania wspó³czesnej i przysz³ej szko³y. Publikacja powinna znaleŸæ zainteresowanie wœród pedagogów-praktyków oraz pedagogów-teoretyków, zajmuj¹cych siê tworzeniem dalszych istotnych dla nauki o szkole tez, uogólnieñ i koncepcji.

Oddajemy do r¹k czytelników ksi¹¿kê poœwiêcon¹ filozoficznej, socjologicznej i politologicznej problematyce zwi¹zanej z zagadnieniem sprawiedliwoœci. Stanowi ona wspólne dzie³o kilkudziesiêciu autorów reprezentuj¹cych ró¿ne oœrodki uniwersyteckie w kraju i za granic¹. Pytanie bêd¹ce jednoczeœnie tytu³em ksi¹¿ki to pretekst do zainicjowania wspólnych intelektualnych poszukiwañ. Podjête zagadnienie nale¿y do klasycznych tematów stawianych od wieków przez europejsk¹ tradycjê filozoficzn¹ zbudowan¹ na dziedzictwie staro¿ytnych Greków i Rzymian. Wszak to oni jako jedni z pierwszych poddali pod namys³ problem sprawiedliwoœci, uznali go za wiod¹cy dla moralnego i spo³ecznego rozwoju cz³owieka oraz sformu³owali pytania, które do dzisiaj nie doczeka³y siê zadowalaj¹cych wszystkich intelektualistów odpowiedzi. Czym sprawiedliwoœæ jest ? Czy jest mo¿liwa ? A je¿eli tak, to na jakich warunkach i zasadach mo¿na j¹ urzeczywistniaæ w ¿yciu spo³ecznym ? Czy sprawiedliwoœæ jest potrzebna i czy siê op³aca ? Dlaczego staro¿ytni uznali j¹ za cnotê najwy¿sz¹, idea³ ¿ycia zbiorowego i jednostkowej postawy ? Ponadto, na ile w ogóle to pojêcie jest mo¿liwe do intelektualnego uchwycenia ?

";Zosia i ksi¹¿ê Elfów"; - to wzruszaj¹ca, piêknie zilustrowana opowieœæ o prawdziwej przyjaŸni. Znudzony beztroskim ¿yciem elf szuka przygód w nieznanym, tajemniczym dla niego œwiecie ludzi. Podczas jednej ze swoich wypraw, spotyka dziewczynkê, która wygl¹da jak rusa³ka. Zafascynowany jej urod¹ i jednoczeœnie innoœci¹, postanawia zaprosiæ j¹ na œwiêtojañsk¹ zabawê do swojego królestwa, rozci¹gaj¹cego siê wœród ³¹k pod Starym Lasem. Zosia zostaje zamieniona w elfa za spraw¹ magicznych skrzyde³ motyla, które ofiarowane s¹ jej na czas letni. Ka¿d¹ noc dziewczynka spêdza bawi¹c siê i tañcz¹c z mieszkañcami elfickiej krainy. PrzyjaŸñ miêdzy elfem a Zosi¹ rozkwita, jak kwiaty podczas ciep³ego lata. Zima przynosi jednak zapowiedŸ œmierci, której mo¿e zapobiec tylko królowa Natura. Czy ksiêciu uda siê uratowaæ sw¹ przyjació³kê? Ta fantazyjna opowieœæ, która pobudza uczucia i wyobraŸniê m³odego czytelnika, przeznaczona jest dla dzieci w wieku 3-8 lat.

Kultura i edukacja (konteksty i kontrowersje). Jest to interdyscyplinarne kompendium wiedzy, wpisuj¹ce siê znakomicie we wspó³czesne debaty na temat roli edukacji i kultury w konstruowaniu ró¿norodnych ";wersji to¿samoœci". A [...] pytania ";kim byæ?", "jak ¿yæ?", "jak wychowywaæ?" (czy wreszcie "Jak nie daæ siê przemieliæ przez sieczkê popkultury?") stawiane s¹ w naszych (po)nowoczesnych warunkach w nieznanych dot¹d kontekstach. W poszczególnych rozdzia³ach ksi¹¿ki na postawione wy¿ej pytania daje siê ró¿norodne (niekiedy kontrowersyjne) odpowiedzi, unikaj¹c jednak ";ideologii" i narzucania czytelnikowi ";znaczeñ".[...] Z ca³¹ pewnoœci¹ bêdzie ona wykorzystywana jako lektura obowi¹zkowa b¹dŸ uzupe³niaj¹ca na zajêciach dydaktycznych ze studentami pedagogiki, socjologii, kulturoznawstwa, a tak¿e przez nauczycieli akademickich, prowadz¹cych wyk³ady, konwersatoria i æwiczenia podejmuj¹ce problematykê rekonstrukcji to¿samoœci. Ksi¹¿ka Kultura i edukacja (konteksty i kontrowersje) ma jednak i znacznie szerszy zasiêg - jest to [...] ksi¹¿ka naukowa sensu stricto, a jej wysoki poziom merytoryczny sprawi, i¿ z ca³¹ pewnoœci¹ spotka siê z du¿ym zainteresowaniem naukowców podejmuj¹cych problematykê to¿samoœci. [...] (Z recenzji prof. zw. dr. hab. Zbyszka Melosika)

Istnieje doœæ powszechne przekonanie, ¿e nieprawid³owa wymowa g³osek jest zaburzeniem mowy najprostszym do opisania i terapii. Jednak okazuje siê, ¿e zaburzenia artykulacji, najczêœciej nazywane dyslali¹, nie zawsze ³atwo jest scharakteryzowaæ, a ich leczenie mo¿e trwaæ bardzo d³ugo. Nale¿y siê wiêc g³êbiej zastanowiæ nad ich istot¹, postawiæ diagnozê, zastosowaæ w³aœciw¹ terapiê i wreszcie umieæ pos³u¿yæ siê odpowiedni¹ terminologi¹. Obecnie u¿ywa siê bowiem wielu ró¿nych okreœleñ, najczêœciej ma³o precyzyjnych, nieoddaj¹cych istoty zagadnienia.Czy wady wymowy s¹ takim problemem, ¿e trzeba im poœwiêcaæ a¿ tyle uwagi? Nie ulega w¹tpliwoœci, ¿e tak, choæ, obiektywnie rzecz bior¹c, istniej¹ znacznie powa¿niejsze k³opoty w porozumiewaniu siê jêzykowym s³ownym. Niemniej jednak nieprawid³owoœci artykulacyjne bywaj¹ przyczyn¹ wielu niepowodzeñ szkolnych, a w póŸniejszym okresie trudnoœci z wyborem drogi ¿yciowej. Innym argumentem przemawiaj¹cym za wa¿koœci¹ tego problemu jest to, ¿e foniatria ju¿ blisko 200 lat temu stworzy³a terminologiê nazywaj¹c¹ wady wymowy. Zatem k³opoty z wymow¹ by³y postrzegane od wieków i ju¿ od dawna starano siê pomagaæ ludziom maj¹cym trudnoœci artykulacyjne. Ambicj¹ autorki niniejszego opracowania jest pokazanie szczegó³owej metodyki wywo³ywania g³osek i wprowadzania ich do wiêkszych struktur jêzykowych.

Tematyka ksi¹¿ki jest zwi¹zana z najbardziej aktualnymi pytaniami stawianymi przez wszystkie osoby uczestnicz¹ce w procesie edukacji - Co mo¿na zrobiæ, jakie warunki stworzyæ, jakie dzia³ania podj¹æ, aby w pe³ni wykorzystaæ potencja³ uczniów? Pytanie to zosta³o uzupe³nione o szereg pytañ szczegó³owych: W jakim stopniu poziom intelektualny i poziom rozwoju emocjonalnego sprzyjaj¹ odnoszeniu sukcesu szkolnego? Jakie dzia³ania mog¹ podj¹æ rodzice uczniów? Jakie dzia³ania proponowane przez szko³ê s¹ najcenniejsze dla rozwoju mo¿liwoœci ucznia? Jakie dzia³ania zwi¹zane ze œrodowiskiem rodzinnym i szkolnym mog¹ staæ siê przeszkod¹ ograniczaj¹c¹ rozwój? Opracowanie to jest oparte na badaniach, które by³y prowadzone wœród m³odzie¿y licealnej, ich nauczycieli i rodziców. Dziêki temu odpowiedzi na pytania, które sta³y siê asumptem do poszukiwañ pochodz¹ z trzech p³aszczyzn - od uczniów, rodziców i nauczycieli. Pozwala to na pe³niejsz¹ i bardziej wnikliw¹ analizê zagadnienia.

Do logopedów Jest to ksi¹¿ka o praktyce terapii j¹kania. Zawiera zbiór wypróbowanych metod pracy z dzieæmi, mo¿liwych do zastosowania w warunkach szkolnych. Opracowano je w trakcie kilkuletniego programu badañ sponsorowanego przez Amerykañsk¹ Fundacjê Mowy (Speech Foundation of America).Autor publikacji, logopeda szkolny, nale¿a³ do zespo³u terapeutów bior¹cych udzia³ w programie. Wczeœniej ukoñczy³ specjalistyczny kurs terapii pod kierunkiem Charlesa Van Ripera, uznanego za œwiatowy autorytet w dziedzinie problematyki j¹kania.Gor¹co zachêcam do lektury tej ksi¹¿ki. Zosta³a napisana w sposób interesuj¹cy, a zarazem ³atwy w odbiorze. Jestem g³êboko przekonany, ¿e korzystanie z zawartych w niej doœwiadczeñ i sugestii u³atwi rozpoczêcie pracy terapeutycznej z j¹kaj¹cymi siê dzieæmi albo — w przypadku osób prowadz¹cych ju¿ praktykê - pomo¿e uczyniæ j¹ bardziej skuteczn¹ i satysfakcjonuj¹c¹. Malcolm Fraser

Od czasu pierwszego wydania tej ksi¹¿ki znacznie zmieni³y siê rola i zasiêg oddzia³ywania muzykoterapii. Obecnie autor pracuje z licznymi oddanymi swej pracy, twórczymi i serdecznymi kolegami z wielu krajów.Œwiat siê zmienia, tak jak i nasza œwiadomoœæ, id¹ce naprzód ¿ycie przynosi nieustannie rozmaite oczekiwania i nowe nadzieje, ale jedno nie zmienia siê nigdy: w twórczoœci muzycznej i w samej muzyce drzemie wielki potencja³ uzdrawiaj¹cy i daj¹cy si³ê. I to w³aœnie jest najwa¿niejsze przes³anie tej ksi¹¿ki. Clive Robbins, Uniwersytet w Nowym Jorku Terapia muzyk¹ w pracy z dzieæmi niepe³nosprawnymi jest ksi¹¿k¹ niezwyk³¹ zarówno w formie, jak i w treœci. Pod wzglêdem formalnym uk³ad rozdzia³ów przeplata siê z podzia³em na chronologiczne okresy pracy autorów i rozwoju ich idei. Publikacja jest zbiorem refleksji autobiograficznych oraz sprawozdañ z dzia³añ autorów prowadzonych we wczesnym okresie ewolucji ich wspólnego dzie³a [...]. Ksi¹¿ka w skondensowanej, klarownej formie prezentuje wszystkie te doœwiadczenia autorów, poparte studium przypadków b¹dŸ opisami sesji zbiorowych [...]. Tekst przesi¹kniêty jest zrozumieniem dla niepe³nosprawnoœci, mi³oœci i szacunkiem dla pacjentów, z którymi terapia w g³êbok¹ interakcyjn¹ relacjê, oraz ukochaniem muzyki. Autorzy wieloaspektowo ujmuj¹ znaczenie tego medium dla przybli¿enia zewnêtrznego œwiata dzieciom, z którymi pracowali, zwiêkszenia edukacyjnych mo¿liwoœci pacjentów, nawi¹zywania z nimi kontaktu, usprawniania komunikacji, umo¿liwiania ekspresji emocji oraz po prostu dostarczania im przyjemnoœci [...]. Praca zawiera materia³ niezbêdny dla ka¿dego muzykoterapeuty, zarówno w sensie poznawczym, jak i praktycznym. Dostarcza gotowych wzorów pracy lub inspiracji do polskich adaptacji opisywanych propozycji. Wnosi wa¿ny wk³ad w muzykoterapeutyczn¹ edukacjê i w istotny sposób wype³nia powa¿ne braki na polskim rynku wydawniczym. dr Ewa Klimas-Kuchtowa, Studia podyplomowe Muzykoterapia,Akademia Muzyczna w Krakowie